بهره وری

بهره وری یکی از موضوع های اساسی است که در سطوح مختلف و در فعالیت های گوناگون، سابقه ای چند صد ساله دارد. فرنچ معتقد است که تقریباً طی هفت دهه ی اول قرن گذشته میلادی، تأکید و توجه کشورها و سازمان ها، بخصوص کشورهای صنعتی، بر ارتقاء بهره وری از طریق پیشرفت های فنی بود و سعی می شد که از وابستگی بهره وری به تلاش و کوشش، دانش و اطلاعات، و مهارت های انسانی هر چه بیشتر کاسته شود.از چهار دهه ی قبل به این سو، نقش و تأثیر نیروی انسانی نیز بر بهره وری شناخته شد و اهمیتی روزافزون یافت.

لذا مطالعه ی نقش و تأثیر رفتار و عملکرد انسانی بر بهره وری و عملکرد سازمانی در مباحث علمی و تحقیقات سازمان و مدیریت رواج یافت و واژه ی منابع انسانی عمدتاً جایگزین نیروی انسانی شد. مدیران به اهمیت و ارزش افکار، اندیشه ها، پیشنهادات و نظریات کارکنان درباره ی کار، محیط کار و شرایط کار و شناخت مسایل و مشکلات و راه حل یابی آن ها و بهبود کیفیت و ارتقاء بهره وری پی بردند و با تدوین و اجرای برنامه ها و تدابیر رسمی و غیر رسمی سعی کردند که کارکنان را در تصمیم گیری های سازمانی ، به خصوص تصمیم گیری های مربوط به کار، شرایط کار و محیط کارشان دخالت داده و از افکار و اندیشه ها و پیشنهادات آنان جهت بهبود امور، رفع مشکلات و ارتقاء بهره وری استفاده کنند .1

با وجود تعاریف زیاد درباره ی بهره وری، به منظور اجرایی کردن آن می بایست تعریفی هماهنگ و سازگار با شرایط و نیازها به کاربرد. استمرار یک سیستم بهره وری، مستلزم اقداماتی چند نظیر تسهیم منافع، اصلاح ساختار، توسعه منابع انسانی و ... است. راهکارهای افزایش بهره وری مستلزم شناخت کافی وضعیت موجود و فرهنگ کاری است.

باتوجه به تفاوت های مهم در فرهنگ کاری و وضعیت موجود می توان گفت راهکارهای افزایش بهره وری نیز متفاوت خواهد بود. از جمله راهکارهای افزایش بهره وری، می توان به کاهش ضایعات، ایجاد تعهد در کارکنان، توجه به کارکنان، استفاده ی بهینه از استعدادها، ایجاد انگیزه در کارکنان، توجه به تغییرات و ... اشاره کرد.2

بهره وری یک دیدگاه فکری است که همواره سعی دارد آنچه را در حال حاضر وجود دارد بهبود بخشد. بهره وری یک گرایش درونی است مبتنی بر این باور عمیق که هر فرد می تواند کارها و وظایفش را بهتر از روز قبل انجام دهد. بهره وری نگرشی واقع بینانه به زندگی است؛ فرهنگی است که در آن انسان با تفکر و هوشمندی خود، فعالیت هایش را با ارزش ها و واقعیات منطبق ساخته تا بهترین نتیجه را در جهت اهداف مادی و معنوی بدست آورد .3

 1. پرداختچی و همکاران کیفیت زندگی کاری ، تهران ،انتشارات به آوران،چاپ اول. 2. اسدی و چوبچیان1388 ،بهره وری و راهکارهای بهبود آن ،راهبرد یاس ، شماره 20. 3. بینش، 1387، فکر بهبود،تهران، انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران،چاپ اول.